Süleyman Demirel; “Bize plan değil, pilav lazım” sözünü CHP’nin planlı kalkınma önerisi üzerine söyledi ama, söz öyle tuttu ki ona bir seçim kazandırdı.

Adalet Partisi 1969 seçimlerini yüzde 46 gibi ezici bir çoğunlukla aldı, Meclis’e 256 sandalye soktu, tek başına iktidar oldu. Demirel tercihini plan yerine pilavdan yana yaparken, partisinin Denizli Belediye Başkanı Mehmet Candoğan adeta plan diye ağılıyordu.

Ne fayda, ortada plan falan yoktu…

Dokuzkavak’larda gecekondular görülmeye başladığında, Ankara’ya bin bir ricayla yaptırılan plan, Bayramyeri, Lise, İstiklal, İstasyon Caddesi’nin dışında işe yaramıyordu. Belediye meclis üyelerinin ısrarla “gidelim Dokuzkavaklar-Deliktaş’a ip çekelim ki, gelişim nizami olsun, yollar düzgün açılsın” sözlerine karşın  “Olmaz! Plansız kanunsuz iş yaptırmam” diyen Candoğan, o zamanlar Demirel’in plan yerine pilavı tercih edeceğini bilemezdi ki…

ŞEHİR, HERMAN JANSEN FIRSATINI KAÇIRDI…

Candoğan’ın bilmediğini Naili Küçüka hiç bilemezdi. Bilseydi eğer, planlama için Herman Jansen’e  istediği parayı bulup, buluşturur verir şehri de kurtarmış olurdu.

Ama olmadı…

Belki kısıtlı belediye bütçesi, belki dönemin koşulları, belki de belediye reisi Küçüka’nın çok fazla istekli olmaması bu tarihi fırsatın kaçmasına neden oldu. Türkiye’ye Atatürk tarafından davet edilen Ankara’nın şehir planını yapan Jansen’de,  Denizli yerine, İzmit, Gaziantep-Mersin, Ceyhan-Tarsus ve Adana’da planlar yaptı.

Ya Denizli?

Kaçan balık büyük oldu! 

Şehir; 1950-1970 ve 1980’lerde olmak üzere üç büyük göç dalgası yaşadı. 1950’de 61 bin 297 olan merkez nüfus 1955’de 70 bin 891’e, 1960’ta 94 bin 281’e, 1965’te 117 bine yükseldi. Gelenlerin büyük bölümü Dokuzkavaklar Karşıyaka taraflarına yerleşti, ilk gecekondular da burada ortaya çıktı. 1953’te çıkarılan ve bir ölçüde gecekonduların yasallaşmasına olanak sağlayan 6188 sayılı kanun işleri kolaylaştırdı,  belediyelerse gecekondu ve kaçak yapılara karşı zabıtvari tedbirlerle savaşmak zorunda kaldı. O yıllarda belediye fen işleri müdürü olan Ziya Tıkıroğlu Denizli’nin gecekondu ve kaçak yapı probleminin 1958’de başladığını zabıta teşkilatından iki elemanı bu işle görevlendirdiklerini anlatır.

CANDOĞAN PLAN DİYE HAYIFLANSA NE OLUR?..

Adalet Partili Belediye Başkanı Candoğan (1963-68) “plan plan” diye hayıflanırken Sümerbank, 1.200 işçi kapasitesine ulaşmış, Sarayköy Pamuklu Sanayi ise 500’ün üzerinde işçi çalıştırıyordu. Kiremit fabrikalarıyla yeni kurulan irili ufaklı işletmeler girişimcilerin iştahını açarken, köylülere daha çok iş vadediyordu. Şehir göç dalgalarıyla baş edemiyordu. Karşıya ve Dokuzkavaklar Sevindik’te Bulgar zulmünden kaçan göçmenlerle değil, ekmek peşinde koşanlarla boğuşuyordu. Tarlalar arasında her gün yeni bir gecekondu yükseliyordu…